Αντιαρρυθμικά Φάρμακα

Ουσίες που ρυθμίζουν την ηλεκτρική δραστηριότητα της καρδιάς. Παρά τη δράση τους, απαιτούν προσοχή καθώς μπορεί να προκαλέσουν νέες αρρυθμίες (προαρρυθμική δράση).

Το Παράδοξο των Αντιαρρυθμικών

Τα αντιαρρυθμικά χορηγούνται για τη διακοπή ή πρόληψη αρρυθμιών. Ωστόσο, η παρουσία αρρυθμιών σε ασθενείς με χρόνιο έμφραγμα αποτελεί συχνά αντένδειξη για πολλά από αυτά.

Πριν τη χορήγηση, πρέπει πάντα να εξετάζεται αν η αρρυθμία οφείλεται σε υποκείμενη αιτία (π.χ. ισχαιμία, καρδιακή ανεπάρκεια) που πρέπει να αντιμετωπιστεί κατά προτεραιότητα.

Μελέτη CAST

Η ιστορική μελέτη CAST αποκάλυψε ότι ορισμένα αντιαρρυθμικά της Τάξης Ι αύξησαν τον αριθμό των αιφνίδιων θανάτων σε ασθενείς μετά από έμφραγμα, αντί να τους μειώσουν. Αυτό άλλαξε ριζικά τον τρόπο χρήσης τους παγκοσμίως.

Τάξη Ι: Αναστολείς Διαύλων Νατρίου (Na+)

Χωρίζονται σε υποκατηγορίες (Ia, Ib, Ic) και πλέον χρησιμοποιούνται σπάνια λόγω της προαρρυθμικής τους δράσης, με κύρια εξαίρεση την Προπαφαινόνη.

Propafenone (Rytmonorm)

Ενδείξεις: Πρόληψη ή αποκατάσταση κολπικής μαρμαρυγής σε υγιή καρδιά.

Προσοχή: Απαγορεύεται σε καρδιακή ανεπάρκεια ή στεφανιαία νόσο.

Lidocaine (Xylocaine)

Ενδείξεις: Οξείες κοιλιακές αρρυθμίες (κυρίως σε έμφραγμα). Μόνο ενδοφλεβίως.

Άλλα της Τάξης Ι: Disopyramide, Quinidine (σπάνια χρήση πλέον), Procainamide.

Τάξη ΙΙ: β-αναστολείς (Beta Blockers)

Είναι τα ασφαλέστερα αντιαρρυθμικά. Αναστέλλουν την επίδραση της αδρεναλίνης στην καρδιά, μειώνουν τον αυτοματισμό και προστατεύουν από τη διέγερση του συμπαθητικού.

Πλήρης Οδηγός

Δείτε τις λεπτομέρειες για τη δράση και τα είδη στο ειδικό άρθρο για τους β-αναστολείς.

Τάξη ΙΙΙ: Αναστολείς Διαύλων Καλίου (K+)

Παρατείνουν το δυναμικό ενέργειας. Είναι από τα ισχυρότερα φάρμακα για σοβαρές αρρυθμίες.

Amiodarone (Angoron)

Το «βαρύ πυροβολικό» της καρδιολογίας. Χορηγείται και σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια.

  • Προσοχή: Μακροχρόνιες παρενέργειες στον θυρεοειδή, τους πνεύμονες (ίνωση) και το δέρμα.
  • Απαιτεί τακτικό εργαστηριακό έλεγχο.
Sotalol

Συνδυάζει δράση β-αναστολέα και τάξης ΙΙΙ.

  • Κίνδυνος παράτασης του QT (Torsade de Pointes).
  • Απαιτείται παρακολούθηση νεφρικής λειτουργίας.

Τάξη IV: Αναστολείς Διαύλων Ασβεστίου (Ca++)

Δρουν κυρίως στον κολποκοιλιακό κόμβο. Χρησιμοποιούνται κυρίως για τον έλεγχο της συχνότητας σε υπερκοιλιακές ταχυκαρδίες.

Verapamil (Isoptin)

Εκλεκτική δράση στην καρδιά. Αποτελεσματική στην κολπική μαρμαρυγή και σε συγκεκριμένες υπερκοιλιακές ταχυκαρδίες.

Κρίσιμη Προειδοποίηση: Ποτέ μη συγχορηγείτε ενδοφλέβια Βεραπαμίλη με β-αναστολείς. Κίνδυνος πλήρους αποκλεισμού της καρδιάς ή ασυστολίας.